Hoe zorgen we ervoor dat kennis, ervaringen en inzichten daadwerkelijk leiden tot betere jeugdhulp? Die vraag stond centraal in het onderzoeksproject Veranderen met Ambitie, waarin Youké samen met andere jeugdhulporganisaties, onderzoekers en ervaringsdeskundigen heeft onderzocht wat nodig is om een lerende organisatie te worden.

Leren van ervaringen om de hulp te verbeteren

Binnen de jeugdhulp beschikken organisaties over steeds meer kennis, data, methodieken en ervaringen van kinderen, jongeren, ouders en professionals. Toch leidt het verzamelen van informatie niet automatisch tot leren, verbeteren en vernieuwen.

Voor Youké begon het project met een vraagstuk rondom het benutten van cliëntgegevens en cliënttevredenheid. Tijdens het onderzoek werd duidelijk dat de kern van het vraagstuk ergens anders lag. Niet het verzamelen van meer gegevens stond centraal, maar de vraag hoe ervaringen van kinderen, jongeren en gezinnen kunnen bijdragen aan het leren van professionals, teams én de organisatie als geheel.

Dat leidde tot een aangescherpte ambitie:

“Wij verzamelen cliëntervaringen waarvan professional, team en organisatie leren, zodat elke cliënt die bij ons hulp krijgt zich goed geholpen voelt.”

Van cliënttevredenheid naar cliëntervaringen

Een belangrijk inzicht uit het onderzoek is dat traditionele cliënttevredenheidsmetingen niet altijd voldoende aanknopingspunten bieden om van te leren. Professionals gaven aan behoefte te hebben aan meer tussentijdse en persoonlijke feedback van cliënten, zodat inzichten direct gebruikt kunnen worden tijdens het hulpverleningstraject.

Uit gesprekken met professionals, ervaringsdeskundigen, leidinggevenden en beleidsmedewerkers bleek dat leren niet vanzelf ontstaat zodra informatie beschikbaar is. Om echt te kunnen leren, moeten ervaringen worden opgehaald, besproken, geïnterpreteerd en vertaald naar concrete verbeteracties.

Samen leren als onderdeel van het dagelijks werk

Gedurende het onderzoek werd zichtbaar dat blijvend leren vraagt om een organisatie waarin leren, reflecteren en verbeteren onderdeel zijn van het dagelijkse werk. Het onderzoek beschrijft vijf ontwikkelopgaven die daarbij helpen:

• Van informatie verzamelen naar gezamenlijke betekenisgeving;
• Van reflectie naar duurzame verbetering;
• Van individueel leren naar organisatiebreed leren;
• Van betrokkenheid naar gedeeld eigenaarschap;
• Van leren als extra taak naar leren als onderdeel van het dagelijkse werk.

Voor Youké betekende dit onder andere het ontwikkelen van een werkwijze waarbij cliëntervaringen vaker tijdens het hulpverleningstraject worden opgehaald. Deze ervaringen worden vervolgens besproken binnen teams en benut voor reflectie, kwaliteitsverbetering en het verder ontwikkelen van de hulpverlening.

Een eerste stap, geen eindpunt

Een belangrijke opbrengst van het project is het besef dat blijvend leren actief georganiseerd moet worden. Het vraagt om ruimte voor reflectie, duidelijke rollen, een gezamenlijke visie en een cyclische werkwijze waarin ervaringen worden opgehaald, besproken en opgevolgd.

Binnen Youké is daarom samen met een specialistisch gebiedsteam uit de regio Lekstroom gewerkt aan een aanpak voor teamleren op basis van cliëntervaringen. Speciale dank gaat uit naar de professionals die hieraan hebben bijgedragen en hun ervaringen, ideeën en expertise hebben ingebracht.

Hoewel het onderzoek inmiddels is afgerond, zien wij dit niet als een eindpunt. De komende periode blijven we werken aan een organisatie waarin cliënten, professionals, teams en ondersteunende diensten samen leren van ervaringen. Want door blijvend te leren, kunnen we de hulp aan kinderen, jongeren en gezinnen steeds verder verbeteren.

Meer weten? Lees de eindrapportage van Veranderen met Ambitie en ontdek welke inzichten, ontwikkelopgaven en randvoorwaarden bijdragen aan het worden van een lerende jeugdhulporganisatie.

Benieuwd naar de resultaten en hulpmiddelen?

• Download de eindrapportage Veranderen met Ambitie
• Download de factsheet Veranderen met Ambitie
• Download het instrument Blijvend leren in ons team
  Ga samen met je team het gesprek over leren en ontwikkelen aan.

Het project is uitgevoerd in samenwerking met verschillende organisaties en onderzoekers, met betrokkenheid van het Samenwerkingsverband. Wij bedanken alle betrokken organisaties, onderzoekers en ervaringsdeskundigen.

SEJN, Centre of Expertise Perspectief in Gezondheid (onderdeel van Avans Hogeschool), Praktikon, PI Research, Beweging van Nul, Tonnie van der Zouwen, Youké, Ambiq, Levvel, De Rading, ZonMw Jeugd