Tom is vijf jaar oud en heeft voor de zomer zijn éénjarige Onderwijs Zorg Arrangement (OZA)*-traject afgerond. De zoektocht naar passende hulp was niet eenvoudig. Niet alleen Tom, maar ook zijn ouders en jongere zusje Esmee waren nauw betrokken bij het proces. Inmiddels kijkt het gezin met vertrouwen naar de toekomst. Moeder Charlotte vertelt hoe zij deze periode ervaart.

Het Onderwijs Zorg Arrangement is voor kinderen binnen het speciaal (basis)onderwijs die door verschillende factoren in de ontwikkeling moeilijk tot leren komen. We kijken daarbij niet alleen naar het kind, maar ook naar de omgeving en de wisselwerking tussen kind, school, thuis en andere belangrijke betrokkenen. Samen onderzoeken we wat nodig is om ontwikkeling en leren weer mogelijk te maken. De jeugdzorgwerker of gezinsbehandelaar werkt intensief samen met de leerkracht, ouders en het netwerk. Soms vanuit een aparte klas, soms vanuit de eigen klas en vaak ook thuis. Zo bouwen we samen aan duurzame verandering en deelname aan het onderwijs.

Via een omweg bij jeugdhulp
Al op jonge leeftijd krijgt Tom te maken met verschillende uitdagingen. In eerste instantie lijkt er een medische oorzaak te zijn voor zijn motorische problemen en ontwikkelingsachterstand. Na verschillende onderzoeken wordt duidelijk dat er iets anders speelt. Er wordt een disharmonisch intelligentieprofiel vastgesteld. Dat betekent dat Tom op sommige gebieden sterk is, terwijl andere vaardigheden meer ondersteuning vragen. Vooral het reguleren van zijn emoties is lastig.

Charlotte herkent zich in de uitkomst. “Ik heb altijd geweten dat hij wel veel snapt. Dat is dan toch je moederinstinct.” Via het wijkteam van de gemeente komen Tom en zijn ouders, na gesprekken met verschillende professionals, terecht bij Youké. Vanaf dat moment komt er iedere drie weken een jeugdhulpverlener bij het gezin thuis. “Dat vond ik in het begin best spannend. Ik wist niet goed wat ik kon verwachten. Er hangt toch een bepaald beeld rondom jeugdhulp.” De jeugdhulpverlener denkt mee over de mogelijkheden en stelt voor om Tom aan te melden voor een Onderwijs Zorg Arrangement. Dat bleek een passende stap.

❝ Ik heb altijd geweten dat hij wel veel snapt. Dat is dan toch je moederinstinct. ❞

Meteen een klik
“Dat voelde meteen goed”, vertelt Charlotte. Rondom Tom stond een klein, betrokken team. Hij ging naar een school waar kinderen met vergelijkbare hulpvragen onderwijs kregen en ontving daar één-op-één begeleiding. Ook thuis was er regelmatig contact om samen te kijken hoe het ging. “We merkten dat we soms vastliepen in hoe we Tom het beste konden begeleiden. Samen zochten we steeds naar wat werkt. Zo kwam vanuit de jeugdhulp het idee om met een beloningsposter te werken om nieuwe vaardigheden aan te leren. In het begin vroegen we ons af of dat bij Tom zou passen, maar al snel zagen we resultaat. Hij was gemotiveerd, was trots op wat hij bereikt heeft en wij kregen meer houvast in de dagelijkse opvoeding.” Wat Charlotte vooral waardeert, is de betrokkenheid van het team. “Ze dachten echt met ons mee. Ze namen regelmatig contact op om te vragen hoe het ging en kwamen met praktische tips waar we direct iets aan hadden. Dat gaf het gevoel dat we het niet alleen hoefden te doen.” Die aandacht ging verder dan alleen Tom. Er was ook oog voor het gezin als geheel. Zo werd er gevraagd hoe het met zijn zusje Esmee ging. Naar aanleiding daarvan plannen de ouders bewust momenten in waarop één van hen iets leuks met haar alleen doet. “Dat lijkt iets kleins, maar we merken echt dat zij daarvan opbloeit.”

 ❝ Ze dachten echt met ons mee. Dat gaf het gevoel dat we het niet alleen hoeven te doen. ❞

Ook als het even lastig is
Natuurlijk verliep het traject niet zonder uitdagingen. Er waren momenten waarop het minder goed ging met Tom. Hij kon dan erg onrustig of boos zijn. “Als dat gebeurde, bespraken we dat meteen met de hulpverleners van het OZA-team. We hadden ook een appgroep, waardoor we snel konden schakelen. Samen keken we wat Tom op dat moment nodig had.” Gaandeweg ontdekken zijn ouders steeds beter waardoor Tom uit balans raakt. Zo merkt het gezin dat veranderingen in zijn dag veel spanning kunnen veroorzaken. Als bijvoorbeeld een vaste groepsleider ziek was, was die stress direct zichtbaar. “Het fijne is dat daar echt rekening mee werd gehouden. Zowel op school als thuis wisten we beter wat Tom nodig had. Dat gaf hem meer rust en zorgde ervoor dat we sneller kunnen inspelen op situaties die voor hem lastig waren.”

Samen kijken naar wat goed gaat
Tijdens het traject merkt Charlotte dat sommige gesprekken te veel gaan over wat minder goed gaat. Ze bespreekt dit met het OZA-team.”Ik vond het belangrijk dat er ook aandacht bleef voor wat juist wél goed gaat.”Dankzij de korte lijnen wordt dat snel opgepakt. Er is sindsdien meer ruimte om stil te staan bij de stappen die Tom zet en bij wat al goed gaat.

Meer rust en vertrouwen
Het OZA-traject is afgerond. Als Charlotte terugkijkt, ziet ze hoeveel er is veranderd.”Er is meer rust in huis. We begrijpen Tom sneller en weten beter wat hij nodig heeft. Ook gaat hij met meer plezier naar school.”Vooral de gesprekken thuis met de jeugdhulpverlener zijn volgens haar waardevol.Daar bespraken we bijvoorbeeld de verschillen tussen hoe Tom zich thuis en op school gedraagt. Daardoor leerden we steeds beter wat voor hem werkt.” Volgens Charlotte is dat precies de kracht van het traject: er wordt voortdurend samen gekeken wat nodig is. Ouders, school en hulpverleners blijven met elkaar in gesprek en stellen bij wanneer dat nodig is.

Een tip voor andere ouders
Charlotte heeft nog een boodschap voor ouders die zich in een vergelijkbare situatie herkennen.”Hang niet te veel op aan testen. Laat het stap voor stap op je afkomen en durf hulp te accepteren. Ik gun ieder gezin de juiste hulp. Voor Tom heeft het echt het verschil gemaakt. Hij staat weer in zijn kracht.”

*binnenkort verandert de naam Onderwijs Zorg Arrangement in Onderwijs en Jeugdhulp